Mae Prifddinas-Ranbarth Caerdydd yn Cytuno’n Ffurfiol i Dair Strategaeth Ddatblygu i Gymell y Fargen Ddinesig yn ei Blaen

Cytunwyd ar dair rhaglen ddatblygu sy’n cefnogi themâu strategol allweddol yn ymwneud â thai, sgiliau a chysylltedd digidol o fewn Prifddinas-Ranbarth Caerdydd.

Mae’r rhaglenni, y cytunwyd yn ffurfiol arnynt gan Gabinet Prifddinas-Ranbarth Caerdydd yn ei gyfarfod heddiw (y 12fed o Chwefror), yn tanategu amcanion a gweledigaeth Bargen Ddinesig Prifddinas-Ranbarth Caerdydd.

Mae manylion y rhaglenni datblygu fel a ganlyn:

Cronfa Buddsoddi Tai Rhanbarthol – gan gydnabod yr angen i adeiladu mwy o dai yn y rhanbarth, nod y Gronfa Buddsoddi Tai Rhanbarthol yw cefnogi adeiladu tai, yn amrywio o adeiladwyr a datblygwyr mawr ar safleoedd tai segur ar hen safleoedd diwydiannol gynt, i adeiladwyr bychain, adeiladwyr cymunedol, adeiladwyr tai pwrpasol ac arbenigwyr adfywio, ar safleoedd bychain ledled y rhanbarth.

Mae’r gronfa hefyd yn anelu at helpu i ysgogi’r sector adeiladu busnesau bach a chanolig ledled y rhanbarth drwy ddarparu cyllid datblygu benthyciadau a lansio Cynllun Adeiladu i Gwsmeriaid, gan ryddhau lleiniau llai o dir yn y sector cyhoeddus gyda phecyn cymorth llawn ar gyfer busnesau bach a chanolig i ddarparu cartrefi newydd yn y cymunedau. 

Prosiect Sgiliau ar gyfer y Dyfodol – mae’r prosiect hwn yn cefnogi’r thema Sgiliau a Chyflogaeth, ac fe fydd yn darparu ymgysylltiad gan ysgolion drwy’r rhanbarth i gyd â disgyblion a rhieni i gynnig cynghorion ac arweiniad ar yrfaoedd, cymorth i fusnesau i oresgyn rhwystrau sy’n atal pobl rhag cyfranogi, yn cynnwys cronfa buddsoddi mewn sgiliau ac ymrwymiad i gefnogi darparu dros 10,000 yn ychwanegol o brentisiaethau, interniaethau i raddedigion a gweithwyr wedi’u huwchsgilio yn y sector preifat.

Mae’r prosiect yn adeiladu ar sylfeini Bwrdd Sgiliau a Chyflogaeth Prifddinas-Ranbarth Caerdydd i helpu i ddatblygu gweithlu medrus ac i fynd i’r afael â diweithdra, ac i sicrhau bod y ddarpariaeth o sgiliau a chyflogaeth yn ymateb i anghenion busnesau a chymunedau lleol. 

Strategaeth Ddigidol - gan danategu thema Cysylltu’r Rhanbarth, mae’r strategaeth ddigidol yn bwriadu datblygu diffinio’r rhanbarth fel “rhanbarth dinas ddeallus”, sy’n cymell datrysiadau arloesol a rhwygol i ddenu partneriaeth a buddsoddiad y sector preifat.

Mae’r strategaeth ddigidol yn ymgorffori wyth o elfennau digidol a chysylltedd, sy’n cynnwys cysylltedd Cymru, cysylltedd rhanbarthol, cysylltedd ffibr cymunedol, WiFi rhanbarthol a chymunedol, cyrchu technoleg 5G symudol, manteisio hyd yr eithaf at botensial Data Agored.

Dywedodd y Cynghorydd John Thomas, Cyd-arweinydd Portffolio Prifddinas-Ranbarth Caerdydd ar Adfywio a Datblygu Tai, ac Arweinydd Cyngor Bro Morgannwg: “Ledled y rhanbarth, mae arnom angen adeiladu mwy o gartrefi, ac fe all cyllid fod yn rhwystr, yn enwedig i adeiladwyr bach a chanolig eu maint.  Bydd buddsoddi mewn tai newydd yn cryfhau’r economi lleol, yn ychwanegol at gael effaith gadarnhaol ar gymunedau a thrigolion. 

“Bydd y Gronfa Buddsoddi Tai yn ffynhonnell hyblyg o arian a weinyddir gan Gabinet Prifddinas-Ranbarth Caerdydd.  Byddai hefyd yn anelu at wneud y defnydd mwyaf o gynlluniau cyllido cydnaws eraill sydd ar gael.  Er enghraifft, mae gan Lywodraeth Cymru a Banc Datblygu Cymru nifer o ffrydiau cyllido a mentrau dichonol sy’n gyfan gwbl gydategol i Gronfa Buddsoddi Tai o’r fath. 

“Hyd yn hyn, fe gafodd swyddogion Prifddinas-Ranbarth Caerdydd drafodaethau cadarnhaol iawn ag uwch-swyddogion Llywodraeth Cymru i sicrhau bod unrhyw Gronfa Buddsoddi Tai newydd yn gwneud y defnydd gorau o’r arian cyhoeddus sydd ar gael ar hyn o bryd cyn defnyddio cyllid y Fargen Ddinesig.  Golyga hyn y gellir, drwy gydweithio, sicrhau mwy o effaith.”

Dywedodd y Cynghorydd Debbie Wilcox, Arweinydd Portffolio Prifddinas-Ranbarth Caerdydd ar Ddatblygu Sgiliau, ac Arweinydd Cyngor Dinas Casnewydd: “Mae gan y prosiect Sgiliau ar gyfer y Dyfodol bedair agwedd fanteisiol unigryw.  Bydd y cyfryw waith a hyfforddiant ychwanegol yn gwella arloesedd, cynhyrchiant a thwf economaidd ym Mhrifddinas-Ranbarth Caerdydd tra bydd diddordeb ysgolion yn sicrhau bod cyflenwad sgiliau rhanbarthol yn dod yn fwy cyson â’r sgiliau y mae cyflogwyr yn y rhanbarth yn gofyn amdanynt.

“Mae buddsoddi mewn datblygu sgiliau gweithlu cyfredol a gweithlu’r Brifddinas-Ranbarth yn y dyfodol yn flaenoriaeth i Fargen Ddinesig Prifddinas-Ranbarth Caerdydd ac yn hanfodol i wella cystadleugarwch a chynhwysiant, fel ei gilydd.”

Dywedodd y Cynghorydd Anthony Hunt, Cyd-arweinydd Portffolio Prifddinas-Ranbarth Caerdydd ar Fusnes ac Arloesi, ac Arweinydd Cyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen: “Mae cysylltedd a gallu digidol yn ofyniad sylfaenol i ddatblygu prifddinas-ranbarth fywiog, fodern a llewyrchus sy’n wirioneddol gystadleuol ar raddfa fyd-eang.  Mae argaeledd cysylltedd digidol o’r radd flaenaf yn ffactor sylweddol wrth ddenu’r math o fusnesau y mae arnom eu hangen yn y rhanbarth i ddarparu swyddi cynaliadwy â chyflogau uchel.

“Mae gan fusnesau presennol yn y ddinas-ranbarth lawer i’w ennill drwy gefnogi datblygu’r math o uchelgais digidol a amlinellir yn y strategaeth ddigidol, ac fe ragwelir y byddwn yn gallu, wrth i achosion busnes gael eu datblygu fesul cyfnod gan Fargen Ddinesig, trosoli swm sylweddol o fuddsoddiad gan y sector preifat.” 

Nod Bargen Ddinesig Prifddinas-Ranbarth Caerdydd yw datgloi twf economaidd sylweddol ledled Prifddinas-Ranbarth Caerdydd, sy’n cynnwys y deg awdurdod lleol, sef Blaenau Gwent, Bro Morgannwg, Caerdydd, Caerffili, Casnewydd, Merthyr Tudful, Pen-y-bont ar Ogwr, Rhondda Cynon Taf, Sir Fynwy, a Thorfaen.

Amcanion Bargen Ddinesig Prifddinas-Ranbarth Caerdydd yw creu swyddi a hybu llewyrch economaidd drwy wella cynhyrchiant, mynd i’r afael â diweithdra, adeiladu ar sylfeini arloesedd, buddsoddi mewn seilwaith ffisegol a digidol, darparu cymorth i fusnesau, a sicrhau y caiff unrhyw fuddion economaidd a gynhyrchir o ganlyniad eu teimlo ledled y rhanbarth.

Mae Cabinet Rhanbarthol Prifddinas-Ranbarth Caerdydd eisoes wedi cytuno i fuddsoddi  £37.9 miliwn i gynorthwyo i ddatblygu clwstwr diwydiant lled-ddargludydd cyfansawdd yn ne-ddwyrain Cymru.

Cynhyrchir y cyllid oddi wrth Gronfa Buddsoddi Ehangach Bargen Ddinesig Prifddinas-Ranbarth Caerdydd – a dyma oedd y buddsoddiad cyntaf o’i fath ers i’r rhaglen £1.2 biliwn gael ei llofnodi’n ffurfiol gan arweinwyr y deg awdurdod lleol yn y rhanbarth ar y 1af o Fawrth ‘llynedd.

Disgwylir i’r prosiect drosoli hyd at £375 miliwn o fuddsoddiad yn y sector preifat dros y pum mlynedd nesaf, a chreu hyd at 2,000 o swyddi gwerth uchel, uwch-dechnoleg, gyda’r potensial am gannoedd yn rhagor yn y gadwyn gyflenwi ehangach a datblygiad y clwstwr.

Fis diwethaf, fe gytunodd y Cabinet Rhanbarthol hefyd mewn egwyddor i fuddsoddi £40 miliwn mewn cyfnewidfa drafnidiaeth arfaethedig gwerth £180 miliwn yng Ngorsaf Caerdydd Canolog.