Cam Ymlaen Pwysig i Fargen Ddinesig Prifddinas-ranbarth Caerdydd

MAE Arweinwyr Prifddinas-ranbarth Caerdydd, sy’n cynnwys Arweinwyr y 10 awdurdod lleol yn ne-ddwyrain Cymru, wedi cyflwyno amlinelliad o’u cynigion ar gyfer Bargen Ddinesig i Lywodraeth y DU cyn yr Adolygiad Cynhwysfawr o Wariant.

Mae cynnig yr Arweinwyr o Flaenau Gwent, Pen-y-bont ar Ogwr, Caerffili, Caerdydd, Merthyr Tudful, Sir Fynwy, Casnewydd, Rhondda Cynon Taf, Torfaen a Bro Morgannwg wedi cael hwb ar ôl i Lywodraeth Cymru gytuno i gyfrannu £580m tuag at gynnig Bargen Ddinesig gwerth hyd at £1.28 biliwn.

Bydd y Fargen Ddinesig yn galw am gydweithredu agos â Llywodraeth y DU, Llywodraeth Cymru a’r sector preifat. 

Byddai’r £580m yn helpu i sefydlu Cronfa Prifddinas-ranbarth Caerdydd, gyda’r nod o gyflawni projectau cysylltedd trafnidiaeth strategol pwysig.


Bydd cyfraniad Llywodraeth Cymru yn galluogi Arweinwyr Prifddinas-ranbarth Caerdydd i gyflawni Bargen Ddinesig a fydd yn gwneud gwir wahaniaeth i economi de-ddwyrain Cymru.


Creda’r Arweinwyr fod Bargen Ddinesig i Brifddinas-ranbarth Caerdydd yn gyfle unigryw i drawsnewid yr economi leol a gwella cynhyrchiant lleol, creu swyddi newydd a lleihau diweithdra. 


Y weledigaeth yw i leihau’r bwlch Gwerth Ychwanegol Crynswth (GYC) rhwng y ddinas-ranbarth a chyfartaledd y DU, a gwella’r cyfleoedd sydd ar gael ledled y rhanbarth.


Bydd hefyd yn helpu i ddatblygu dull gweithredu mwy rhanbarthol ledled Prifddinas-ranbarth Caerdydd, a bydd awdurdodau lleol yn edrych ar sut y gallant ddarparu rhai gwasanaethau a swyddogaethau – megis cymorth busnes a chynllunio strategol.


Ar y cyfan, bydd y fargen yn ceisio annog buddsoddiad mewn meysydd fel busnes ac adfywio, arloesedd, digidol a sgiliau, gan fuddsoddi mewn seilwaith ledled de Cymru i wella cyfleoedd i bob cymuned yn y rhanbarth.


Bydd rhan o’r fargen hefyd yn seiliedig ar roi’r adnoddau i Brifddinas-ranbarth Caerdydd i annog buddsoddiad yn y ddinas-ranbarth.

Mae’r cyflwyniad ffurfiol yn garreg filltir sylweddol yn y broses o ddatblygu Bargen Ddinesig, ac yn cychwyn proses o gwblhau'r cynnig manwl a fydd yn amlinellu'r projectau y bydd y cyllid yn eu cefnogi, ynghyd â sut y bydd Prifddinas-ranbarth Caerdydd yn newid y ffordd y mae’n gweithio mewn meysydd fel datblygiad economaidd, cynllunio trafnidiaeth a seilwaith.


Dros yr ychydig fisoedd nesaf, bydd arweinwyr a phrif weithredwyr yr awdurdodau lleol yn ne-ddwyrain Cymru yn gweithio gyda Llywodraethau’r DU a Chymru i ddatblygu Bargen Ddinesig fanwl.  

 
Bydd angen nodi projectau allweddol ledled y rhanbarth a fydd yn helpu i greu twf economaidd ac sy'n gyson â'r themâu uchod. 
Er mwyn sicrhau bod projectau sy’n rhan o’r Fargen Ddinesig yn gwneud gwahaniaeth, cânt eu blaenoriaethu yn ôl eu heffaith o ran GYC a swyddi, a bydd angen sicrhau bod eu heffaith yn cyrraedd pob rhan o P-RC.  Y fethodoleg i gefnogi’r gwaith hwn yw ffocws cychwynnol ein gwaith, ar ôl cyflwyno’r datganiad sefyllfa.


Dywedodd Arweinydd Cyngor Dinas Caerdydd, y Cynghorydd Phil Bale, sy’n rhan o’r cynnig: “Mae hwn yn gam mawr ymlaen yn y gwaith o lunio Bargen Ddinesig ar gyfer Prifddinas-ranbarth Caerdydd.


“Mae’r cam cadarnhaol hwn wedi’i groesawu gan Lywodraeth Cymru, a’r gobaith yw y bydd Llywodraeth y DU, mewn tro, yn cyfrannu swm cyfatebol.


“Bydd Bargen Ddinesig gwerth £1.28bn yn golygu y gallwn wneud buddsoddiadau a fydd yn cael effaith faterol ar economi’r ddinas-ranbarth – gallwn wneud i hyn ddigwydd drwy gydweithio fel 10 awdurdod gyda Llywodraethau Cymru a’r DU.
“Rydyn ni ar gam cynnar o’r broses, ond mae’r cyflwyniad wedi’i wneud i geisio sicrhau ymrwymiad yn yr Adolygiad Cynhwysfawr o Wariant sydd ar ddod, a fydd yna’n arwain at drafodaethau pellach.”

Croesawu Cyhoeddiadau

Mae’r Fargen Ddinesig a chyfraniad Llywodraeth Cymru wedi’u croesawu gan sefydliadau busnes ac Addysg Uwch.
Dywedodd Emma Watkins, Cyfarwyddwr CBI Cymru: “Mae de-ddwyrain Cymru yn llywio ffyniant a chyflogaeth Cymru. Dylid manteisio ar y cyfle o gael Bargen Ddinesig, ac mae’r CBI yn falch o weld awdurdodau lleol yn ne-ddwyrain Cymru yn symud tuag at ddull gweithredu strategol o ran twf economaidd.

“Gall llywodraeth leol fod yn sbardun pwerus, ond dim ond y sector preifat all greu ffyniant a chyflogaeth. Mae llawer i’w wneud o hyd i sicrhau newid amlwg i gymunedau lleol a busnesau, ac rydyn ni’n barod i chwarae ein rhan.”

Dywedodd Keith Palmer, Prif Swyddog Gweithredol Siambr Fasnach De Cymru:
“Mae Bargen Ddinesig yn gyfle i lywodraethau ar bob lefel gyflawni projectau y mae busnesau wedi bod yn galw amdanynt ers cryn amser.

“Mae Siambr Fasnach De Cymru yn edrych ‘mlaen at weithio gyda’r awdurdodau lleol a Llywodraeth Cymru i sicrhau bod y Fargen Ddinesig yn parhau i ganolbwyntio ar yr hyn sydd angen ei wneud i gefnogi datblygiad economaidd ym mhob rhan o’r rhanbarth.”
Croesawyd y newyddion gan Mel Byles hefyd, Cadeirydd y Ffederasiwn Busnesau Bach yn ne-ddwyrain Cymru.

“Os yw Prifddinas-ranbarth Caerdydd am gyrraedd ei photensial economaidd llawn, yna mae’n rhaid i’r sectorau preifat a chyhoeddus gydweithio’n agos.

“Byddai’r Fargen Ddinesig yn caniatáu i ni wneud hynny, ac rwy’n falch bod llais busnesau bach yn cael ei glywed wrth i'r broses symud yn ei blaen fel y gallwn sicrhau bargen sy'n helpu busnesau o bob maint i greu swyddi a ffyniant economaidd ar draws y rhanbarth."


Dywedodd Robert Lloyd Griffiths, Cyfarwyddwr Sefydliad y Cyfarwyddwyr yng Nghymru: “Rydyn ni i gyd yn gwybod bod Cymru yn lle gwych i fyw a gweithio ynddo. Ond mae angen i ni adeiladu ar hyn.


“Dim ond 76 y cant o gyfartaledd y DU yw Gwerth Ychwanegol Crynswth (GYC) rhanbarth de-ddwyrain Cymru, a dyw hyn ddim digon da. Mae’n rhaid gwella, a gall y rhanbarth gyfan chwarae rhan yn hyn o beth.”


Dywedodd Is-ganghellor Prifysgol Caerdydd, yr Athro Colin Riordan: “Mae Prifysgol Caerdydd o ddifri am ei rôl fel sbardun llewyrch economaidd a chymdeithasol, felly rwy'n croesawu'r cynnig hwn yn frwd. Mae potensial yma i greu newid trawsnewidiol yn ne-ddwyrain Cymru.

“Er mai gwella cysylltedd yw’r brif flaenoriaeth, mae hefyd angen i ni gydweithio i annog arloesedd a datblygiad economaidd i weld ein rhanbarth yn rhagori.

“Nod y Brifysgol hon yw chwarae rôl flaenllaw yn y broses o greu hinsawdd o'r fath, nid yn unig drwy ein campws arloesedd gwerth £300m, sy'n ceisio cysylltu diwydiant, busnes a llywodraeth â'n hacademyddion, ond hefyd drwy ein pbroject ymgysylltu Cyfnewidfa Dinas-ranbarth a fydd yn cynnig cyngor, hyfforddiant a gwasanaethau eraill ledled Prifddinas-ranbarth Caerdydd.”

Dywedodd yr Athro David Brooksbank, Dirprwy Is-ganghellor Menter ym Mhrifysgol Fetropolitan Caerdydd: “Rydyn ni’n croesawu natur gynhwysol y cais pwysig hwn ar gyfer Bargen Ddinesig Caerdydd.


“Mae cydweithredu wrth wraidd y broses, ac o ystyried ein rôl allweddol ni o ran datblygiad sgiliau allweddol, rwy’n edrych ‘mlaen at weithio’n agos gyda Llywodraeth Cymru ac Awdurdodau Lleol wrth i ni ddatblygu amrywiaeth o brojectau cyffrous a all sbarduno datblygiad Prifddinas-ranbarth Caerdydd.”


Dywedodd yr Athro Julie Lydon, Is-ganghellor Prifysgol De Cymru: “Mae hwn yn gam pwysig sy’n dangos ein dyheadau ar gyfer y dyfodol ac, fel y brifysgol ranbarthol ar gyfer de-ddwyrain Cymru, rydyn ni’n edrych ‘mlaen at weithio gyda thîm y cais a’n partneriaid yn Llywodraeth Cymru ac mewn llywodraeth leol i ddatblygu’r agenda gyffrous hon.”


Dywedodd Roger Lewis, Cadeirydd Bwrdd Cynghori Prifddinas-ranbarth Caerdydd: “Mae’r undod sy’n cael ei ddangos gan Lywodraeth Cymru a deg awdurdod lleol de-ddwyrain Cymru, sy'n dod ynghyd i weithio gyda Llywodraeth y DU, ochr yn ochr â’r sector preifat a’n canolfannau hyfforddi a dysgu, yn arbennig iawn. Hoffwn dalu teyrnged i'n harweinwyr ar bob lefel am eu gweledigaeth ar yr adeg benodol hon.

“Mae gan Brifddinas-ranbarth strategol y pŵer i drawsnewid bywydau pobl yn y Rhanbarth, ac yn wir, ym mhob cwr o Gymru. Yn fy marn i, bydd yn pweru economi Cymru am ddegawdau i ddod." 

Diwedd
I gael rhagor o wybodaeth cysylltwch ag Alastair Milburn, Effective Communication, 07813 857328 neu amilburn@effcom.co.uk